Innowacja Fundacji Kulawa Warszawa, Dostępna Ginekologia, do dziś ma realne przełożenie na znaczącą poprawę dostępności gabinetów ginekologicznych w całej Polsce. Obecnie zespół fundacji pracuje nad zupełnie nowymi standardami toalet. Jak powstaje innowacja Incloosive?
Jak podsumujecie Wasz sukces związany z Dostępną Ginekologię?
„Jestem na Ginekologię” to przede wszystkim narzędzie, dzięki któremu możemy informować o tym, które placówki ginekologiczne są dostępne, a które nadal muszą popracować nad dostępnością. Nasze działania sprawiły, że wiele placówek zaczęło aktywnie dążyć do poprawy warunków — chciały one osiągnąć jak najwyższy procent w ocenie dostępności, co bezpośrednio przyczyniło się do realizacji celu naszej innowacji.
Jednym z najważniejszych efektów działania narzędzia Dostępna Ginekologia było to, że dzięki niemu powstało dofinansowanie na zwiększenie dostępności w wielu placówkach medycznych w Polsce – ze środków publicznych, w tym z PFRON. Co więcej, temat dostępności w ginekologii zaczął być szeroko omawiany w przestrzeni publicznej, a nasze działania zainspirowały rozmowy i inicjatywy także w kontekście innych usług medycznych, nie tylko ginekologicznych.
Ogromnym sukcesem fundacji w ramach tej innowacji jest również to, że w wielu placówkach medycznych pojawiły się udogodnienia takie jak wagi krzesełkowe czy platformowe, umożliwiające łatwiejszy dostęp dla osób z niepełnosprawnościami do zwykłego ważenia się. Było to bezpośrednim rezultatem kampanii społecznej realizowanej w ramach projektu Dostępna Ginekologia.
Sukces Dostępnej Ginekologii przyczynił się do powstawania kolejnych narzędzi społecznych, które monitorują działanie systemu ochrony zdrowia i praw obywatelskich.
———————–
Fundacja Kulawa Warszawa przeprowadza liczne szkolenia i udziela wielu konsultacji dotyczących dostępności. Jakie są Wasze wnioski z tych spotkań?
Fundacja Kulawa Warszawa od początku swojego istnienia prowadzi liczne szkolenia i udziela konsultacji w zakresie dostępności zarówno dla instytucji publicznych, jak i prywatnych. Z tych działań płynie kilka kluczowych wniosków. Najczęściej nie mamy do czynienia ze złą wolą, lecz z brakiem świadomości, czym jest dostępność i jak ją realnie wdrażać. Po szkoleniach wiele osób deklaruje, że „dopiero teraz zrozumiało”, jakich barier doświadczają osoby z niepełnosprawnościami. Wielu uczestników szkoleń początkowo traktuje dostępność jako „checklistę”. Dopiero w trakcie konsultacji zauważają, że to ciągły proces zmian, dostosowań i reagowania na potrzeby użytkowników.
———————–
Nic nie działa lepiej niż bezpośredni kontakt z osobami z niepełnosprawnościami.
Właśnie dlatego stawiamy na współprowadzenie szkoleń z ekspertami przez doświadczenie – to realnie zmienia perspektywę i uwrażliwia. Każde nasze szkolenie jest oparte o doświadczenie. Dlatego wykorzystujemy wózki, kule, białe laski, opaski, a także symulatory wieku senioralnego, niedowładu połowiczego i inne narzędzia.
Po naszych szkoleniach i konsultacjach obserwujemy konkretne efekty: wprowadzanie udogodnień, zmiany w procedurach, a także większe zaangażowanie w tworzenie dostępnych wydarzeń, przestrzeni czy usług.
———————–
Jak powstał pomysł na stworzenie publikacji zawierającej zalecenia, wytyczne oraz przykłady dobrych praktyk w zakresie projektowania toalet?
Temat toalet dostosowanych dla osób z niepełnosprawnościami jest obecny w działaniach naszej fundacji od wielu lat. Niestety polskie przepisy wciąż nie regulują tej kwestii w wystarczającym stopniu. W praktyce większość toalet, które określane są jako „dostosowane”, nie spełnia realnych potrzeb użytkowników — są niefunkcjonalne, niewygodne i często wciąż niedostępne, mimo że formalnie spełniają minimalne wymogi prawa.
Z tego powodu uważamy, że projektowanie toalet dostosowanych wymaga aktualizacji obowiązujących wytycznych, a w przyszłości również nowych, bardziej szczegółowych przepisów. To nie tylko kwestia techniczna, ale przede wszystkim kwestia godności i niezależności osób z niepełnosprawnościami.
———————–
Czy to oznacza, że wytyczne dotyczące projektowania dostępnych toalet nie były dotychczas aktualizowane?
Dla wielu osób zagadką pozostaje, jak właściwie wyposażyć toaletę dostosowaną. Na przykład: odwieczne pytanie o sens wyciętej deski sedesowej nadal nie ma jasnej odpowiedzi, mimo że rozwiązanie to znajduje się w wielu toaletach. Co więcej, obowiązujące standardy i normy często opierają się na badaniach z lat 70., które dziś są już nieaktualne i nie odzwierciedlają realnych potrzeb współczesnych użytkowników.
Czasy się zmieniły — pora na rewolucję w projektowaniu dostosowanych toalet. Chcemy, by nowe standardy powstawały z udziałem samych osób z niepełnosprawnościami, bazując na ich doświadczeniach i potrzebach, a nie tylko na tabelach i starych normach technicznych. Nie chcemy wyważać otwartych drzwi, dlatego też analizujemy przepisy w innych krajach, pokazujemy dobre praktyki i zachęcamy do inspirowania się projektując nowe, naprawdę dostosowane toalety.
———————–
Co jest ważne przy pracy nad tego rodzaju projektami z Waszego punktu widzenia?
Najważniejsze w działaniach na rzecz dostępności jest faktyczne zaangażowanie osób z niepełnosprawnościami oraz ekspertów w tej dziedzinie. Najlepiej, gdy te dwie perspektywy łączą się w jednej osobie – gdy osoba z niepełnosprawnością posiada wiedzę ekspercką i potrafi patrzeć szerzej, niż tylko przez pryzmat własnych doświadczeń.
W naszej fundacji kluczową rolę odgrywają właśnie osoby z niepełnosprawnościami i osoby bliskie osobom z niepełnosprawnościami, które dzielą się nie tylko swoją codziennością, ale też profesjonalną ekspertyzą. Dzięki tej różnorodności i doświadczeniu zespołu jesteśmy w stanie uwzględniać również perspektywę osób asystujących, które także mierzą się z barierami architektonicznymi i ograniczeniami systemowymi.
Wierzymy, że współpraca między różnymi podmiotami – organizacjami społecznymi, instytucjami publicznymi, firmami i użytkownikami – jest kluczowa. To wszyscy razem tworzymy dostępność, a nie jeden projekt czy jedna organizacja. Dopiero działając wspólnie, możemy budować przestrzeń naprawdę otwartą i przyjazną dla wszystkich.
